به طور کلی لعن بر دشمنان بر چه اساس است؟

آیا یزید توبه کرده است یا نه؟ و اگر کرده باشد، آیا می توان او را لعن کرد؟

پاسخ :

1- لعن نوعی نفرین کردن و نشانه جدا بودن و دوری مسیر طرفین ( حق و باطل ) از یکدیگر است.

در قرآن کریم در بیش از 25 آیه از لسان خداوند یا فرشتگان یا مومنین دشمنان ایشان را لعن می کند :

1- إنّ الله لعن الکافرین وأعدّ لهم سعیرا

(الاحزاب64)

2- فنردها علی أدبارها أو نلعنهم کما لعنّا أصحاب السبت

(النساء38)

3- فبما نقضهم میثاقهم لعنّاهم

(المائدة13)

4- وغضب الله علیه ولعنه وأعدّ له عذابا عظیما

(النساء93)

5- لعنه الله وقال لأتخذن من عبادک نصیبا مفروضا

(النساء118)

6- من لعنه الله وغضب علیه وجعل منهم القردة والخنازیر و عبد الطاغوت

(المائدة60)

7- بل لعنهم الله بکفرهم

(البقرة88)

8- اولئک الذین لعنهم الله ومن یلعن الله فلن تجد له نصیرا

(النساء52)

9- ولکن لعنهم الله بکفرهم

(النساء 46)

10- وعد الله المنافقین والمنافقات... نار جهنم هی حسبهم ولعنهم الله

(التوبة68)

11- إنّ الذین یؤذون الله و رسوله لعنهم الله فی الدنیا والآخرة

(الاحزاب 57)

12- فهل عسیتم ان تولیتم ان تفسدوا فی الارض و تقطعوا ارحامکم اولئک الذین لعنهم الله فأصمهم وأعمی أبصارهم

(محمد22و23)

13- و یعذب الله المنافقین والمنافقات ... وغضب الله علیهم و لعنهم جهنم وسائت مصیرا

(الفتح 6)

14- ملعونین اینما ثقفوا أخذوا وقتّلوا تقتیلا

(الاحزاب61)

15- إنّ الذین یکتمون ما أنزلنا من البینات والهدی من بعد ما بیّنّاه للناس فی الکتاب اولئک یلعنهم الله ویلعنهم اللاعنون

(البقرة159)

16- لعن الذین کفروا من بنی اسرائیل علی لسان داود وعیسی بن مریم

(المائدة78)

17- وقالت الیهود ید الله مغلولة علت أیدیهم ولعنوا بما قالوا

(المائدة64)

18- إنّ الذین یرمون المحصنات الغافلات المؤمنات لعنوافی الدنیا والآخرة

(النور24)

19- فلما جاءهم ما عرفوا کفروا به فلعنة الله علی الکافرین

(البقرة89)

20- إنّ الذین کفروا وماتوا وهم کفار اولئک علیهم لعنة الله والملائکة والناس اجمعین

(البقرة161)

21- فأذّن مؤذّن بینهم أن لعنة الله علی الظالمین

(الاعراف44)

22- ثمّ نبتهل فنجعل لعنة الله علی الکاذبین

(آل عمران 61)

23- اولئک جزائهم أنّ علیهم لعنة الله والملائکة والناس اجمعین

(آل عمران87)

24- ألا لعنة الله علی الظالمین

(هود18)

25- ویفسدون فی الارض اولئک لهم اللعنة و لهم سوء الدار

(الرعد13)

همچنین در قرآن در مورد حضرت ابراهیم علیه السلام می گوید :


قَدْ کَانَتْ لَکُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِی إِبْرَاهِیمَ وَالَّذِینَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآَءُ مِنْکُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ کَفَرْنَا بِکُمْ وَبَدَا بَیْنَنَا وَبَیْنَکُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّی تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ

سوره ممتحنه آیه 4

قطعا برای شما ابراهیم و کسانی که با او یند سرمشقی نیکوست : آنگاه که به قوم خود گفتند : ما از شما و آنچه به جای خدا می پرستید بیزاریم . به شما کفر می ورزیم و میان ما و شما دشمنی و کینه همیشگی پدیدار شده تا وقتی که به خدا ایمان آورید .

خداوند از ابراهیم و قوم وی به خاطر اینکه از دشمنان خدا ابراز بیزاری کردند ستایش می کند و ایشان را اسوه مومنین قرار می دهد .
و وقتی ما ایشان را به عنوان نمونه های فساد لعن کنیم و در زبان از ایشان دوری کنیم ، به تدریج سیره ما از سیره ایشان جدا خواهد شد .

2- هیچ دلیلی بر توبه کردن یزید موجود نیست ، نه نزد شیعه و نه حتی نزد اهل سنت ؛ و بلکه روایات بر ضد آن است چه نزد شیعه و چه نزد اهل سنت . و حتی کسانیکه از اهل سنت می خواهند به نحوی منکر لعن یزید شوند می گویند : شاید در آخر عمر توبه کرده باشد !!!


3- در مورد لعن وی باید گفت که : اکثر علمای اهل سنت نیز لعن یزید را جایز و حتی واجب می دانسته اند . حتی ابن جوزی از علمای بزرگ اهل سنت در این زمینه کتاب دارند :

الرد علی المتعصب العنید المنکر للعن یزید

رد بر شخص متعصب وکینه توزی که لعن یزید را قبول ندارد !!!

وی در کتاب خویش در این زمینه می گوید :

ان انکاره علی من استجاز ذم المذموم ولعن الملعون من جهل صراح، فقد استجازه کبار العلماء، منهم الامام احمد بن حنبل (رضی اللّه) وقد ذکر احمد فی حق یزید ما یزید علی اللعنه.

الردّ علی المتعصّب العنید ص 13.

اینکه ( ابن تیمیه ) منکر جایز بودن بدگویی از این شخص ناپاک و لعن کردن این شخص ملعون شده است ، گمراهی آشکار است ؛ زیرا این عمل را بزرگان علما از جمله احمد بن حنبل لعن او را جایز دانسته اند ؛ و احمد بن حنبل در مورد یزید کلامی گفته است که از لعنت نیز بیشتر است .

کلام ذهبی از علمای بزرگ اهل سنت نیز جالب است . وی در مورد لعن یزید از احمد بن حنبل رییس فرقه حنابله روایتی نقل می کند بدین مضمون که :

وتوقف جماعة فی لعنته یعنی یزید مع أنه عندهم ظالم وقد قال تعالی ألا لعنة الله علی الظالمین وقد سأل منها أحمد بن حنبل عن یزید فقال هو الذی فعل ما فعل

وقال له ولده صالح إن قوما ینسبوننا إلی تولی یزید فقال یا بنی وهل یوالی یزید أحد یؤمن بالله والیوم الآخر فقال لم لا تلعنه قال وکیف لا ألعن من لعنه الله قال تعالی فهل عسیتم إن تولیتم أن تفسدوا فی الأرض وتقطعوا أرحامکم أولئک الذین لعنهم الله فأصمهم وأعمی أبصارهم فهل یکون فساد أعظم من نهب المدینة وسبی أهلها وقتل سبعمائة من قریش والأنصار وقتل عشرة آلاف ممن لم یعرف من عبد أو حر حتی وصلت الدماء إلی قبررسول الله صلی الله علیه وسلم وامتلأت الروضة ثم ضرب الکعبة بالمنجنیق وهدمها وأحرقها

وقال رسول الله صلی الله علیه وسلم إن قاتل الحسین فی تابوت من نار علیه نصف عذاب أهل النار وقد قال صلی الله علیه وسلم إشتد غضب الله وغضبی علی من أراق دم أهلی وآذانی فی عترتی

فیقال القول فی لعنة یزید کالقول فی لعنة أمثاله من الملوک والخلفاء وغیرهم

المنتقی من منهاج الاعتدال ذهبی ، ج1، ص289

عده ای در لعن یزید توقف کرده اند با اینکه ایشان او را ظالم می دانند و خداوند گفته است : آگاه باشید که لعنت خداوند بر ظالمین است . و از احمد بن حنبل در مورد یزید سوال شد پس گفت : او کسی است که آنچه کرد انجام داد ( کنایه از بزرگ بودن گناهان وی که حتی ذکر آنها هم قبیح است)

و فرزند وی ، صالح به وی گفت : بدرستیکه عده ای ما را به محبت یزید منسوب می کنند . پس گفت ای فرزند و آیا کسی که به خدا و روز آخر ایمان دارد یزید را دوست می دارد ؟

پس گفت : پس چرا او را لعنت نمی کنی؟

پاسخ داد: و چگونه کسی را که خداوند در قرآن او را لعنت کرده است ، لعنت نکنم؟ "( ای منافقان) آیا امید بستید که چون سرپرست مردم شدید در روی زمین فساد کنید ؟ و خویشاوندی های خود را از هم بگسلید؟ اینان همان کسانند که خدا آنان را لعنت نموده وایشان را ناشنوا و چشم هایشان را نابینا کرده است "پس آیا فسادی بزرگتر از غارت مدینه و به اسارت گرفتن مردم آن وکشتن هفتصد نفر از قریش و انصار و کشتن هزاران نفر از کسانیکه شناخته نشدند از بنده و آزاد تا اینکه خون به قبر پیغمبر رسید و سپس کعبه را با منجنیق هدف قرار داد و آن را خراب کرد و سوزانید . و رسول خدا گفته اند : بدرستیکه قاتل حسین در تابوتی از آتش است که بر وی نصف عذاب اهل جهنم است و ایشان که درود خدا بر ایشان باد فرموده اند غضب خداوند و غضب من شدید شده است بر کسی که خون خاندان من را بریزد و من را در اهل بیتم آزار دهد .

پس کلام در مورد لعن یزید مانند کلام در مورد امثال وی است از پادشاهان و خلفا ( که اگر ظالم باشند اشکالی ندارد )

ابن عماد حنبلی نیز می گوید :

قال التفتازانی فی (شرح العقائد النسفیه): (اتفقوا علی جواز اللعن علی من قتل الحسین، او امر به، او اجازه، او رضی به، والحق ان رضا یزید بقتل الحسین واستبشاره بذلک واهانته اهل بیت رسول اللّه (ص) مما تواتر معناه وان کان تفصیله آحادا، فنحن لا نتوقف فی شانه، بل فی کفره وایمانه، لعنه اللّه علیه وعلی انصاره واعوانه).

شذرات الذهب 1: 68 - 69.

تفتازانی در شرح عقاید نسفی خویش گفته است : همه این نظر را دارند که می توان کسانی را که حسین را کشته اند یا به این کار دستور داده اند ، یا اجازه این کار را داده اند ، یا به این کار راضی شده اند را لعنت کرد . و درست آن است که یزید به قتل حسین علیه السلام راضی بود ؛ و شادی او از قتل حسین و اهانت کردن او به اهل بیت رسول خدا صلی الله علیه وآله وسلم از مطالبی است که به حد تواتر معنوی رسیده است ؛ اگر چه تفاصیل آن به صورت خبر واحد نقل شده است ؛ بنا بر این ما در مورد یزید سکوت نمی کنیم ؛ بلکه حتی در کافر یا مومن بودن او شک نداریم ؛ لعنت خدا بر او و یاوران و همکارانش .

این کلام از احمد بن حنبل و ذهبی و ابن عماد حنبلی و ابن جوزی حنبلی ( که همه از بزرگان علمای حنابله هستند ) ، در مورد یزید و جواز لعن وی و تطبیق دادن روایت قاتل حسین بر وی توسط ایشان نشانگر توبه نکردن وی در نظر بزرگان علمای اهل سنت نیز می باشد .